เครื่องมือทันตกรรมนอนกรน

เครื่องมือทันตกรรมนอนกรน
(Anti-snoring Appliance)
เล็กกว่า สบายกว่า พกพาสะดวก

อุปกรณ์แก้นอนกรน ครอบฟันแก้กรน ฟันยาง แก้กรน 

ที่ครอบฟันแก้กรน ฟันยางแก้กรน จัดเป็นทางเลือกในการใช้อุปกรณ์ลดการนอนกรนเพื่อรักษาผู้ป่วยที่นอนกรนหรือภาวะอุดกั้นทางเดินหายใจขณะหลับที่ดีวิธีหนึ่ง สามารถใช้ง่ายด้วยการให้ผู้ป่วยสวมเครื่องมือ แก้นอนกรนที่เรียกว่าเครื่องมือทันตกรรมนอนกรนในปากขณะนอนหลับ หลักการคือ การจัดตำแหน่งลิ้นหรือขากรรไกรมาทางด้านหน้าเพื่อป้องกันไม่ให้ลิ้นหรือเนื้อเยื่อในลำคอหย่อนลงไปอุดกั้นทางเดินหายใจขณะหลับ ซึ่งจะทำให้ทางเดินหายใจกว้างขึ้น วิธีนี้สามารถช่วยให้ผู้ที่มีปัญหาดังกล่าวนอนหลับได้ดีมากขึ้น

ใครเหมาะแก่การใช้เครื่องมือทันตกรรมนอนกรน

สำหรับผู้ป่วยที่มีอาการนอนกรน และมีภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับที่ไม่อยากใช้หรือไม่ยอมรับการรักษาด้วยอุปกรณ์ลดการนอนกรนหรือเครื่องเปิดทางเดินหายใจอย่าง CPAP รวมถึงผู้ป่วยที่ปฏิเสธการรักษาโดยการผ่าตัด เช่น การผ่าตัดทอลซิล อะดีนอยด์ การผ่าตัดเลื่อนกระดูกขากรรไกร การเจาะคอ รวมถึงผู้ป่วยที่มีความผิดปกติของโครงสร้างใบหน้า

ข้อดี ที่เหนือกว่าการใช้อุปกรณ์ลดการนอนกรนด้วยเครื่องช่วยหายใจ (CPAP) คือ ผู้ป่วยที่มีอาการนอนกรน หรือภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับ มักนิยมใช้เครื่องมือทันตกรรม แก้นอนกรนขณะหลับมากกว่าเครื่องเป่าลมหรือเครื่องช่วยหายใจ (CPAP)  เนื่องจากสะดวกสบายในการใช้เพื่อแก้การนอนกรน ไม่ต้องมีหน้ากากมาครอบบนใบหน้าขณะหลับ สวมใส่ง่าย และพกพาง่ายในขณะเดินทาง ไม่ต้องใช้ไฟฟ้า ลดเสียงรบกวนคนข้างเคียงเวลานอนเหมือนเครื่องเป่าลม (CPAP) ผู้ป่วยจึงไม่รู้สึกว่าอายในขณะสวมใส่ตอนนอนหลับ สำหรับผู้ป่วยบางรายที่มีอาการนอนกัดฟัน เครื่องมือทันตกรรม แก้นอนกรน สามารถช่วยรักษาอาการดังกล่าวที่มีสาเหตุมาจากภาวะหยุดหายใจขณะหลับได้อีกด้วย  นอกจากนี้อุปกรณ์แก้นอนกรนยังสามารถใช้ร่วมกับการรักษาด้วยคลื่นวิทยุหรือการผ่าตัดทางเดินหายใจส่วนต้น เพื่อเพิ่มประสิทธิผลของการรักษาร่วมกันให้สูงขึ้นได้อีกด้วย

อย่างไรก็ตาม ท่านต้องพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านการนอนหลับและรับการตรวจการนอนหลับ (Sleep test) ก่อน แล้วจึงได้ข้อมูลที่จะพิจารณาได้ว่าอยู่ในเกณฑ์การรักษาที่ปลอดภัยและเหมาะสมสำหรับการรักษาด้วยเครื่องมือทันตกรรมแก้การนอนกรนหรือไม่

การติดตามการรักษาด้วยเครื่องมือทันตกรรม แก้นอนกรน

ผู้ป่วยที่มีอาการนอนกรน หรือภาวะหยุดหายใจขณะหลับที่ใช้เครื่องมือทันตกรรม แก้นอนกรน ผู้ป่วยควรใช้เครื่องมืออย่างต่อเนื่องและสม่ำเสมอ ภายใต้การดูแลของทันตแพทย์ที่มีความเชี่ยวชาญและศึกษาทางด้านทันตกรรมนอนกรนโดยเฉพาะ รวมถึงเข้ารับการนัดตรวจอย่างสม่ำเสมอจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญและทันตแพทย์ดังกล่าว เพื่อให้แน่ใจว่าผู้ป่วยใช้เครื่องมือทันตกรรมได้อย่างถูกต้อง ไม่มีปัญหาหรือภาวะแทรกซ้อนใดๆเกิดขึ้น

และเพื่อให้ผลการรักษามีประสิทธิภาพและประโยชน์สูงสุด ผู้ป่วยท่านควรได้รับการดูแลสภาพช่องปากและฟัน ตลอดจนขากรรไกร โดยทันตแพทย์ควบคู่ไปด้วย เพื่อป้องกันและแก้ไขภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นรวมทั้งแก้ไขปัญหาหรือภาวะแทรกซ้อนจากการรักษาอย่างดีที่สุด

ชนิดของอุปกรณ์แก้นอนกรน ที่ครอบฟัน แก้กรน (Anti-Snoring Appliances)

1. เครื่องช่วยจัดตำแหน่งของขากรรไกรล่าง (Mandibular repo­sitioning devices, MRD)

เครื่องมือชนิดนี้เป็นอุปกรณ์รักษานอนกรน หรือภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับ ที่นิยมใช้มากที่สุดในปัจจุบัน โดยหลักการคือปรับเลื่อนขากรรไกรล่างไปทางด้านหน้า จะยึดขากรรไกรบนและล่างเข้าด้วยกัน ซึ่งจะทำให้ลิ้นที่ยึดติดอยู่กับขากรรไกรล่างเคลื่อนมาทางด้านหน้า นอกจากนี้ยังช่วยกระตุ้นการทำงานของกล้ามเนื้อของลิ้นในหลายๆมัดให้มีความตึงตัวเพิ่มมากขึ้น และช่วยจัดตำแหน่งของเพดานอ่อนให้มีการตึงตึงตัวและเลื่อนมาทางด้านหน้าด้วย ป้องกันไม่ให้มีการอ้าปากขณะหลับ ซึ่งอาจจะทำให้มีการหย่อนตัวของกล้ามเนื้อลิ้นเพิ่มมากขึ้น นอกจากนั้นเครื่องมือทันตกรรมยังช่วยทำให้กล้ามเนื้อของเพดานอ่อนตึงตัว และจัดตำแหน่งของเพดานอ่อนให้เลื่อนมาทางด้านหน้า ทำให้ทางเดินหายใจส่วนบนเปิดกว้างขึ้นขณะนอนหลับด้วย ดังที่เห็นในรูป

2. เครื่องมือปรับตำแหน่งลิ้นให้ยื่นมาด้านหน้า (Tongue retain­ing devices) 

เครื่องมือ แก้นอนกรนชนิดนี้มี ส่วนประกอบที่จะช่วยยึดลิ้นไว้ให้อยู่ในตำแหน่งทางด้านหน้า ไม่ให้ตกลงไปทางด้านหลังขณะนอนหลับ โดยอาศัยแรงดันที่เป็นลบในอุปกรณ์ดังกล่าว ทำให้ทางเดินหายใจบริเวณหลังโคนลิ้นเปิดกว้าง ไม่มีการอุดกั้นทางเดินหายใจขณะหลับ เหมาะสำหรับ ผู้ที่มีอาการนอนกรน หรือภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ผู้ที่ไม่มีฟัน ผู้ที่มีโรคเหงือก หรือ โรคของข้อต่อขากรรไกร (Temporomandibular joint disorders) เช่น ข้อต่อขากรรไกรอักเสบ

3. เครื่องมือในช่องปากที่ใช้ร่วมกับเครื่องเป่าความดันลมเพื่อขยายทางเดินหายใจ (Combined oral appliances and CPAP) 

เป็นอุปกรณ์รักษาการนอนกรนที่เหมาะสมกับผู้ที่นอนกรน หรือหยุดหายใจขณะหลับในบางรายที่มีอาการรุนแรงมากๆ อาจจะมีความจำเป็นที่ผู้ป่วยต้องใช้อุปกรณ์ลดการนอนกรนร่วมกัน ทั้งสองชนิด

 

ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นจากการรักษา

ผลข้างเคียงสำหรับผู้ป่วยที่มีอาการนอนกรน หรือภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับ อาการในระยะสั้นขณะสวมใส่เครื่องมือที่พบได้ เช่น ในช่วงแรกอาจพบว่าผู้ป่วยมีอาการเจ็บบริเวณที่ใส่ที่ครอบฟัน แก้กรน หรือเกิดแผลบริเวณเหงือกสำหรับผู้ป่วยบางราย และอาจมีอาการปวดเมื่อยหรือ รู้สึกไม่สบายบริเวณกรามและขากรรไกรได้ อาการส่วนใหญ่จะหายไปเองหลังจากได้รับการปรับเครื่องมือให้เข้าที่ ผู้ป่วยบางรายอาจมีน้ำลายออกมามากผิดปกติ หรืออาจมีอาการปากแห้ง เนื่องจากหุบปากไม่สนิทเวลานอนได้ ซึ่งปัญหาดังกล่าวมักจะดีขึ้น ถ้ามีการใช้ที่ครอบฟัน นอนกรนในระยะหนึ่ง จนมีการปรับตัวได้ สำหรับผลข้างเคียงในระยะยาว ถ้าใช้ที่ครอบฟันยาง แก้กรนไปนาน ๆ ผู้ป่วยอาจมีการสบฟันที่เปลี่ยนแปลงไป หรือปวดฟันบ้าง แต่พบได้น้อย อย่างไรก็ตามอาการต่าง ๆ เหล่านี้มักไม่รุนแรง และสามารถแก้ไขได้ถ้าท่านติดตามการรักษาอย่างต่อเนื่องกับทันตแพทย์ผู้เชี่ยวชาญที่ดูแลท่าน